Πόλεμος πατήρ πάντων

Πόλεμος πατήρ πάντων.

Ιδού η υπέρτατη αρχή.

Ακόμη και η αγάπη

προϋποθέτει τον πόλεμο

(χωρίς την διχόνοια δεν γίνεται αντιληπτή).

Αλλά ούτε ο πόλεμος είναι το πρώτο∙

το πρώτο είναι η κίνηση.

Δεν είναι οι πολέμιοι

από θέση αντίπαλοι∙

είναι η κίνηση – η ροή –

που τεντώνει το τόξο.

Η κίνηση κάθε όντος

είναι αποτέλεσμα ροής

ανάμεσα σ’ αντίθετους πόλους.

Πατάς το ένα πόδι και τ’ άλλο ελαφραίνει,

κι ύστερα εκείνο, το ανάλαφρο,

– τι πιο φυσικό –

με βάρος θα πατήσει.

Το ελαφρύ θα δώσει την θέση του στο βαρύ

κι ύστερα πάλι και πάλι

το ένα αδειάζει, το άλλο γεμίζει

και το ον προχωράει.

Σε κάθε τι που είναι ζωντανό,

σε κάθε τι που υπάρχει,

η κίνηση είναι αποτέλεσμα

της εναλλαγής των αντιθέτων.

Δεν είναι ο έρως

το αντίθετο του πολέμου∙

είναι το βαθύ κοίταγμα

και η αναγνώριση των πολεμίων.

Κανέλλος Κουτσομύλης

….

Ο Ηράκλειτος για τον πόλεμο:

53

Πόλεμος πάντων μὲν πατήρ ἐστι, πάντων δὲ βασιλεύς, καὶ τοὺς μὲν θεοὺς ἔδειξε τοὺς δὲ ἀνθρώπους, τοὺς μὲν δούλους ἐποίησε τοὺς δὲ ἐλευθέρους

(Ο πόλεμος είναι πατέρας όλων, όλων βασιλιάς. Άλλους ανέδειξε σε θεούς και άλλους σε ανθρώπους, άλλους έκανε δούλους και άλλους ελεύθερους)

80

εἰδέναι δὲ χρὴ τὸν πόλεμον ἐόντα ξυνόν, καὶ δίκην ἔριν, καὶ γινόμενα πάντα κατ᾽ ἔριν καὶ χρεών

(πρέπει να γνωρίζει κανείς ότι ο πόλεμος είναι κοινός και η διχόνοια δικαιοσύνη, και ότι τα πάντα γίνονται σύμφωνα με τη διχόνοια και την ανάγκη)

25 (8)

τὸ ἀντίξουν συμφέρον καὶ ἐκ τῶν διαφερόντων καλλίστην ἁρμονίαν – καὶ πάντα κατ’ ἔριν γίνεσθαι-

(Το αντίθετο συγκλίνει, και απ’ τις διαφορές (γεννιέται) η πιο όμορφη αρμονία, και τα πάντα γίνονται με τη διχόνοια)

31 (5)

οὐ ξυνιᾶσιν ὅκως διαφερόμενον ἑωυτῷ ὁμολογέει· παλίντονος ἁρμονίη ὅκωσπερ τόξου καὶ λύρης

(δεν καταλαβαίνουν πως το διαφορετικό συνομολογεί με τον εαυτό του· αρμονία αντιθέτων εντάσεων όπως στο τόξο και τη λύρα)

Σφραγιδόλιθος από τον τάφο του «Γρύπα Πολεμιστή» στην Πύλο. Στην κορυφή σε μεγέθυνση και εδώ σε απόδοση. Ο σφραγιδόλιθος έχει μήκος μόλις 3,5 εκατοστά. Είναι το πιο έξοχο δείγμα γλυπτικής της Εποχής του Χαλκού και παραπέμπει σε κάποιες σκηνές μάχης στην Ιλιάδα.