Η όχληση δεν προέρχεται μόνο από τα 4Χ4. Για το τζόκινγκ και τα σκυλιά στον υγρότοπο της Επανομής.

Κάνοντας καταγραφές στον υγρότοπο της Επανομής διαπιστώνω κάθε φορά ότι η όχληση από οχήματα είναι συνεχής.

Εκτός από τους αγώνες των 4Χ4 που όργωσαν τις αμμοθίνες και προκάλεσαν μεγάλες ζημιές, οποιαδήποτε εποχή εισέρχονται στις αμμοθίνες αυτοκίνητα 4Χ4, αλλά όχι μόνο αυτά, σε όλο το μήκος της ακτής, εκεί όπου η άμμος έχει συμπιεστεί ή όπου δεν υπάρχει νερό.

Τα πουλιά και όλα τα ζώα βρίσκονται συνεχώς σε επιφυλακή.

Ευτυχώς στον κυρίως υγρότοπο έχουν κλείσει κάποιοι δρόμοι και έτσι δεν εισέρχονται οχήματα, εκτός από ένα άνοιγμα που έχει παραμείνει. Υγροτοπικές ζώνες όμως με παρουσία υδροβίων πουλιών υπάρχουν περιμετρικά, διάσπαρτα μέσα στις αμμοθίνες. Τα πουλιά επισκέπτονται αυτά τα μέρη για να τραφούν ή κάποιες φορές για να αποφύγουν τον σφοδρό άνεμο.

Τα οχήματα, τα αναγκάζουν να σηκώνονται και να πετάνε σε άλλη θέση. Αυτό, κατά την διαχείμαση οδηγεί τα πουλιά σε εξάντληση, αφού καταναλώνουν ενέργεια. Είναι το ίδιο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα πουλιά από το κυνήγι περιμετρικά των υγροτόπων.

Αυτά είναι κατανοητά πιστεύω, αν όχι σχεδόν αυτονόητα.

Το ίδιο όμως και ίσως σε εντονότερο βαθμό συμβαίνει όταν κάποιος τρέχει ή περπατάει στον υγρότοπο. Ακόμα χειρότερα όταν αυτός συνοδεύει σκυλιά.

Το ίδιο συμβαίνει και με τους φωτογράφους που, σκόπιμα ορισμένοι ή ακούσια καθώς πλησιάζουν πολύ, σηκώνουν τα πουλιά.

Ας περιγράψω την σημερινή κατάσταση στον υγρότοπο.

Πηγαίνοντας σήμερα για να καταγράψω τα πουλιά, είχε πολλά αυτοκίνητα, παρά το κρύο. Η μπάρα ελέγχου πρόσβασης μετά τα beach bar, στον Ποταμό, είναι κατεστραμμένη. Έτσι δεκάδες οχήματα ήταν επί των αμμοθινών. Ζευγάρια έτρεχαν στις αμμοθίνες, κοντά στην ακτή, μερικοί με τα σκυλιά τους.

Κάποιος όμως είχε επιλέξει ακόμα πιο απόμερο φαρδί μονοπάτι, υπόλειμμα παλιών αυθαίρετων διανοίξεων από οχήματα που οδηγούσε κοντά σε υγροτοπικές θέσεις. Έτρεχε με το σκυλί του και τον είδα να κάνει απαξιωτική κίνηση δύο φορές που πέρασαν δίπλα του οχήματα σαν να έλεγε «μα που πάτε».

Τα αυτοκίνητα πέρασαν αργά, χωρίς να σταματήσουν, ίσως γιατί δεν αντελήφθησαν τα φοινικόπτερα δίπλα τους. Ο στόχος τους ήταν φαίνεται να πάνε στο Ναυάγιο από άλλον δρόμο και είχαν τον νου τους μόνο στον δύσκολο «δρόμο». Τα πουλιά παρέμειναν εκεί, μάλλον γιατί έχουν συνηθίσει τα οχήματα και κινούνταν μόνο ανήσυχα, σηκώνοντας τα κεφάλια και ευρισκόμενα σε ετοιμότητα για να πετάξουν. Αλλά δεν πέταξαν τελικά.

Λίγο μετά έφτασε ο αθλούμενος και το σκυλί του. Μόλις τον είδαν τα πουλιά σηκώθηκαν και πέταξαν για δύο λεπτά και πήγαν σε άλλη θέση. Έχω την αίσθηση ότι το κάνει συχνά γιατί δεν φάνηκε να τον ενδιαφέρει το εντυπωσιακό πέταγμα ή το κύριο ενδιαφέρον του ήταν μόνο η διαδρομή που θα έκανε.

Έχουμε λοιπόν μια κατάσταση όπου ντόπιοι και Θεσσαλονικείς πηγαίνουν στις αμμοθίνες και τον υγρότοπο για να «φύγουν μακρυά από την πόλη», «να δουν ένα όμορφο τοπίο», «να περπατήσουν στην άμμο», «να τρέξουν», «να βγάλουν βόλτα τα σκυλιά τους». Καθώς όλη η ακτή από την Θεσσαλονίκη έως την Χαλκιδική αστικοποιείται, οι χώροι για αναψυχή είναι πλέον ελάχιστοι. Έτσι οι αμμοθίνες και ο υγρότοπος είναι μια εύκολη λύση.

Το αποτέλεσμα είναι υποβάθμιση της δομής των αμμοθινών, καταστροφή της ιδιαίτερης χλωρίδας και σοβαρή όχληση για τα πουλιά.

Η λύση πρέπει να είναι ριζική:

  • Να απαγορευτεί η πρόσβαση οχημάτων στις αμμοθίνες μετά την μπάρα. Εναλλακτικά μπορεί να βάλει ο δήμος ένα μικρό ελαφρύ τραινάκι ή ακόμα καλύτερα βάρκες που θα μεταφέρουν όσους θέλουν να πάνε μακρύτερα από τον χώρο των beach bar
  • Να κατασκευαστούν τρείς ψηλοί πύργοι παρατήρησης των πουλιών ώστε να εμπεδωθεί σε όλους, και στους φωτογράφους και τους παρατηρητές πουλιών, ότι δεν νοείται όχληση στους χώρους όπου φωλιάζουν ή τρέφονται τα πουλιά. Αυτό πρέπει να γίνει μετά από προσεκτική μελέτη.

Αυτά όμως θέλουν χρήματα, αλλά προ πάντων απόφαση για να διαμορφωθεί μια άλλη κουλτούρα σεβασμού. Ο δήμος με αυτόν τον τρόπο θα είχε πολύ περισσότερα να κερδίσει, από τους επισκέπτες που θα έρχονται με άλλη διάθεση, επίσκεψης και όχι απλής βόλτας,  και θα παραμένουν περισσότερο στην περιοχή.

Δημήτρης Γ. Μπούσμπουρας

Έτοιμα να πετάξουν