Να μην ξανακάνουμε το ίδιο λάθος με τα δέντρα της Τσιμισκή και της Σβώλου

Οι φτελιές στις οδούς Τσιμισκή και Σβώλου απειλούνται σοβαρά από ένα έντομο που κατατρώγει τα φύλλα τους και μερικά δέντρα καταλήγουν ακόμα και να ξεραίνονται.

Πως γίνεται αυτό;

Το σκαθάρι Xanthogaleruca (Galerucella) luteola γνωστό ως σκαθάρι φύλλων φτελιών τρέφεται με τα φύλλα της φτελιάς αφήνοντας μόνο τα νεύρα του φύλλου. Η επαναλαμβανόμενη βαριά προσβολή δεν σκοτώνει το δέντρο εντελώς, αλλά το αποδυναμώνει, καθιστώντας το ευάλωτο σε ασθένειες. Τα αδυνατισμένα κλαδιά προσβάλλονται από άλλα σκαθάρια, τα σκαθάρια του φλοιού της φτελιάς, και το δένδρο πλέον νεκρώνεται.

Φύλλα φτελιάς φαγωμένα από την κάμπια του σκαθαριού. Διακρίνονται και τα πράσινα.

Γιατί επεκτείνονται τα σκαθάρια;

Γιατί τα δένδρα είναι σε σειρά το ένα δίπλα στο άλλο και τα σκαθάρια ή οι κάμπιες τους μπορούν και μετακινούνται και τα προσβάλλουν.

Η κάμπια του σκαθαριού Xanthogaleruca (Galerucella) luteola

Ποια λύση έχει επιλεγεί;

Ορισμένοι βέβαια μαγαζάτορες καραδοκούν και περίμεναν το ξερίζωμα των ξερών δένδρων για να φαίνονται καλύτερα οι βιτρίνες τους. Ευτυχώς η διάθεση όλων των Θεσσαλονικέων είναι να παραμείνουν αυτές οι μακρόστενες φυλλοβόλλες δεντροστοιχίες. 

Ο δήμος αποφάσισε να φυτευτούν άλλα είδη δένδρων στην θέση των φτελιών. Επέλεξε να φυτέψει στο σύνολο των θέσεων των φτελιών ένα συγγενικό είδος, ιθαγενές και αρκετά κοινό στην Ελλάδα,  τις μελικοκιές (Celtis australis – κέλτις η νότια). Φαίνεται ότι δεν γνωρίζουν το ελληνικό όνομα και τα λένε Κελτίδες. Μήπως όμως συμβεί το ίδιο λόγω μονοκαλλιέργειας; Οι μελικοκιές έχουν επιδείξει καλή ανθεκτικότητα σε όσες δεντροστοιχίες έχουν χρησιμοποιηθεί μέχρι σήμερα αλλά είναι και αυτές ευαίσθητες σε μύκητες σε σκαθάρια των φλοιών των δένδρων.

Φτελιά στην οδό Σβώλου

Η πρότασή μας:

Ένας γενικός κανόνας στα οικοσυστήματα, στις καλλιέργειες και σε κάθε τύπο βλάστησης είναι ότι: “η ποικιλία αυξάνει την σταθερότητα και μειώνει την εξάπλωση ασθενειών και παρασίτων. Αντιθέτως σε περιπτώσεις μονοκαλλιέργειας εφόσον εμφανιστεί βιοτικός εχθρός, οδηγεί σε ραγδαία και καθολική εξάπλωσή του”.

Για τον λόγο αυτό προτείνεται να φυτευτούν ενδιάμεσα στις μελικοκιές και άλλα είδη δένδρων. Ενδεικτικά είδη ικανά να ανταποκριθούν και να διαμορφώσουν αντίστοιχες συνθήκες όπως η φτελιά είναι: Ιπποκαστανιά, Φλαμουριά, Σφενδάμι πλατανοειδές, Σφενδάμι ψευδοπλάτανος, Φράξος στενόφυλλος. Είναι όλα δένδρα φυλλοβόλα και σχετικά ανθεκτικά που μπορούν να διαμορφώσουν δροσερή στοά δένδρων το καλοκαίρι ενώ αφήνουν τον ήλιο να εισέλθει το χειμώνα.

Παράλληλα όπου μπορούν να σωθούν οι φτελιές θα πρέπει να γίνει κάθε προσπάθεια.

Αν και είναι μάλλον δύσκολο να βρεθούν στην εγχώρια αγορά όλα τα είδη αυτά μπορεί ο δήμος να παραγγείλει από τώρα σε φυτώρια για να έχουν έτοιμα φυτά σε δύο χρόνια. Άλλωστε η αποκατάσταση και η συντήρηση των δενδροστοιχιών δεν πρέπει να είναι ένα έργο αλλά μια μακροχρόνια και προσεκτική δράση του τμήματος πρασίνου.

Ανακοίνωση της Δημοτικής παράταξης «Μένουμε Θεσσαλονίκη», 10/12/2021

Μελικοκιά. Οι εδώδιμοι καρποί θα αποτελέσουν σίγουρα μια πηγή τροφής για τους παπαγάλους που αυξάνονται στην πόλη.