Λύση για τα παγιδευμένα ζώα στο αρδευτικό δίκτυο

Μία πρωτοποριακή απόφαση εκδόθηκε από το Υπουργείο Περιβάλλοντος για την προστασία των ζώων που παγιδεύονται στο αρδευτικό δίκτυο των πεδιάδων Θεσσαλονίκης- Λαγκαδά.

Συγκεκριμένα απαιτείται η κατασκευή ραμπών εξόδου των παγιδευμένων ερπετών, αμφιβίων και μικροθηλαστικών στα φρεάτια του αρδευτικού δικτύου.

Τα φρεάτια του  αρδευτικού δικτύου πού βρίσκονται στα σημεία που συναντιούνται τα τσιμεντένια αυλάκια είναι βαθιά και εντός τους παγιδεύονται και πεθαίνουν πολλά αμφίβια,  νεροχελώνες, νερόφιδα αλλά και θηλαστικά. Παραμένουν εκεί στο βάθος μέχρι την επόμενη αρδευτική περίοδο, αν δεν έχουν πεθάνει μέχρι τότε από ασιτία ή το κρύο του χειμώνα.

Αμφίβια παγιδευμένα στο αρδευτικό δίκτυο της Χαλάστρας

Το έχουμε διαπιστώσει αυτό εδώ και πολλές δεκαετίες στις αγροτικές ζώνες των Πρεσπών της Ηγουμενίτσας και της Θεσσαλονίκης. Για πρώτη φορά το διαπιστώσαμε, το 1986, όταν εκπονούσαμε την διπλωματική μας στην περιοχή των Πρεσπών, μαζί με τον Γιάννη Ιωαννίδη. Είχαμε κάνει τότε πολλές εισηγήσεις για να βρεθεί μία λύση.

Το 2010, στο Σχέδιο Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Πρεσπών, είχα προτείνει μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Δεν έγινε όμως τίποτα καθώς αναμένονταν η μετατροπή του δικτύου σε κλειστό.

Παγιδευμένη φρύνοι στο βάθος φρεατίου στις Πρέσπες

Το 2015 ολοκληρώσαμε μία συστηματική καταγραφή των αμφιβίων και ερπετών την περιοχή των Δέλτα Αξιού, Λούδια, Αλιάκμονα και Αλυκών Κίτρους που είναι χαρακτηρισμένη ως διεθνώς προστατευόμενος υγρότοπος σύμφωνα με την συνθήκη Ramsar. Προτείναμε, τότε μαζί με τον Ηλία Στραχίνη, την αντιμετώπιση του προβλήματος και στην συνέχεια με την συνάδελφο βιολόγο Λυδία Αλβανού που εργάζεται στην Μονάδα Διαχείρισης της Προστατευόμενης Περιοχής, μετά από πολύ αναζήτηση, εισηγηθήκαμε την κατασκευή ειδικών ραμπών εξόδου για τα είδη που παγιδεύονται. Η τελική πρόταση  έπρεπε να είναι σχετικά εύκολη στην τοποθέτηση, ανθεκτική στην πίεση του νερού και την διάβρωση και όχι μεγάλου κόστους.

Η απόφαση έγκρισης των περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ) του έργου: «Λειτουργία του υφιστάμενου Αρδευτικού Δικτύου της περιοχής δικαιοδοσίας του ΓΟΕΒ Πεδιάδων Θεσσαλονίκης – Λαγκαδά» δικαιώνει αυτήν την προσπάθεια. Προς το παρόν αφορά στους Δήμους Βέροιας, Σκύδρας, Πέλλας και Χαλκηδόνας, στις Περιφερειακές Ενότητες Ημαθίας, Πέλλας και Θεσσαλονίκης, της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Ελπίζουμε ότι το μέτρο θα επεκταθεί σε όλες τις περιοχές όπου υπάρχει το αντίστοιχο πρόβλημα.

Παραθέτω το εδάφιο της Απόφασης του Υπουργείου Περιβάλλοντος:

“Για την αποφυγή θανάτωσης εγκλωβισμένων ζώων που προστατεύονται από την ευρωπαϊκή και ελληνική νομοθεσία απαιτείται η κατασκευή ραμπών εξόδου των παγιδευμένων ερπετών, αμφιβίων και μικροθηλαστικών που αποτελούνται από πλαστικό πλέγμα του εμπορίου στηριζόμενο με καμπυλωτά στηρίγματα υδρορροής στις εσωτερικές πλευρές των φρεατίων, περιμετρικά, έτσι ώστε να σχηματίζουν στενή ράμπα με κλίση 45 μοιρών από τον πυθμένα του φρεατίου έως την κορυφή τους.”

Η εφαρμογή στην πράξη πλέον είναι ένα μεγάλο στοίχημα.

Δημήτρης Γ. Μπούσμπουρας

Σημείωση: Επέλεξα να μην παραθέσω φωτογραφίες φρεατίων με νεκρά ζώα ή ζώα σε αποσύνθεση, από τις δεκάδες περιπτώσεις που συναντήσαμε.

Η προηγούμενη θέση σε μεγέθυνση