Συμπάθεια, αγάπη, φιλία (Βουδισμός, Χριστιανισμός, Αριστοτέλης)

Τρεις διαφορετικές αντιλήψεις για τις ιδεατές σχέσεις των ανθρώπων. Από τρείς διαφορετικούς τρόπους: της ανατολής, του χριστιανισμού και του κόσμου της αρχαίας ελληνικής δημοκρατίας. Δεν παρατίθενται για σύγκριση ή αξιολόγηση, αλλά για κατανόηση της διαφοράς.  

Βουδισμός – Συμπάθεια για όλα τα όντα:

Ο Βούδας έδειξε τις τέσσερις ευγενείς αλήθειες: την οδύνη, την αιτία της οδύνης, την εξάλειψη της οδύνης, και την οδό που οδηγεί στην εξάλειψη της οδύνης.

Και το οκταπλό μονοπάτι: Τέλεια θέαση, Τέλειο Συναίσθημα, Τέλειος Λόγος, Τέλεια Συμπεριφορά, Τέλεια Εργασία, Τέλεια Προσπάθεια, Τέλεια Επίγνωση και Τέλειος Διαλογισμός. 

Το βασικό είναι να κατανοήσει κανείς ότι δεν υπάρχει ατομικότητα αλλά ενότητα των πάντων. Ότι η προσωπικότητα, το εγώ, είναι αυταπάτη, κάτι σαν το κέντρο του κρεμμυδιού που όταν το ξεφλουδίζεις από τα φύλλα που το περιβάλλον μένει κενό. Η κατανόηση της μη ύπαρξης του εγώ οδηγεί στην αντίληψη της ενότητας και μέσω αυτού αναπτύσσεται η συμπάθεια για όλα τα όντα. Όχι οίκτος, αλλά συμπάθεια ή συμπόνια. Η διαφορά από την αγάπη των χριστιανών είναι ότι δεν υπάρχει ατομικότητα. 

Χριστιανισμός – Αγάπη:

«Αλλὰ ὑμῖν λέγω τοῖς ἀκούουσιν· ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν, καλῶς ποιεῖτε τοῖς μισοῦσιν ὑμᾶς, εὐλογεῖτε τοὺς καταρωμένους ὑμῖν, προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν ἐπηρεαζόντων ὑμᾶς. Τῷ τύπτοντί σε ἐπὶ τὴν σιαγόνα, πάρεχε καὶ τὴν ἄλλην, καὶ ἀπὸ τοῦ αἴροντός σου τὸ ἱμάτιον καὶ τὸν χιτῶνα μὴ κωλύσῃς.»

Στον χριστιανισμό η αγάπη είναι η υπέρτατη αρετή. Ακόμα και πάνω στον σταυρό ο Χριστός είπε: «Πάτερ ἄφες αὐτοῖς· οὐ γάρ οἴδασι τί ποιοῦσι». 

Διότι ο ίδιος ο τριαδικός Θεός είναι αγάπη και από αγάπη έφτιαξε τον κόσμο. 

Η αγάπη στον κόσμο εκφράζεται με την διαφορά, την ισότητα και φιλαλληλία – την ενότητα δηλαδή των ανθρώπων, όπως δηλαδή συμβαίνει με την και την διαφοράς, την ισότητας και την ενότητας των προσώπων του τριαδικού Θεού. 

Δεν είναι συμπόνια, δεν είναι οίκτος. Ούτε αποδοχή των αμαρτιών, αλλά συγ-χώρεση. Είναι μίμηση της αγάπης του θεού.  

Δεν είναι παθητικότητα. Δεν είναι άρνηση αντίστασης διότι ο ίδιος ο Ιησούς «ποιήσας φραγέλλιον ἐκ σχοινίων πάντας ἐξέβαλεν ἐκ τοῦ ἱεροῦ, τά τε πρόβατα καὶ τοὺς βόας, καὶ τῶν κολλυβιστῶν ἐξέχεε τὸ κέρμα καὶ τὰς τραπέζας ἀνέστρεψε». 

Αριστοτέλης – Φιλία:

Η φιλία στην αρχαία Ελλάδα όπως παρουσιάζεται από τον Αριστοτέλη από τα «Ηθικά Νικομάχεια», μετάφραση Δημήτριος Λυπουρλής, εκδόσεις ΖΗΤΡΟΣ:  

«Αν οι άνθρωποι είναι φίλοι μεταξύ τους, δεν έχουν ανάγκη τη δικαιοσύνη, ενώ αν είναι δίκαιοι, χρειάζονται επιπλέον και τη φιλία, και η πιο γνήσια μορφή δικαιοσύνης θεωρείται πως έχει όλα τα χαρακτηριστικά της φιλίας»

«Τρία, επομένως, είδη φιλίας υπάρχουν, ακριβώς όσα είναι και τα πράγματα που είναι άξια να αγαπηθούν. Πραγματικά, στην καθεμιά από τις τρεις αυτές περιπτώσεις υπάρχει φανερή αμοιβαία αγάπη, και αυτοί που αγαπούν ο ένας τον άλλον θέλουν ο ένας το καλό του άλλου για το λόγο ακριβώς που ο ένας αγαπάει τον άλλον»

«Αυτοί λοιπόν που αγαπούν ο ένας τον άλλον και γίνονται φίλοι για τη χρησιμότητα, δεν αγαπούν τον άλλον καθεαυτόν, αλλά για το αγαθό που μπορεί να πάρουν από αυτόν. Το ίδιο και στην περίπτωση που οι άνθρωποι αγαπούν ο ένας τον άλλον και γίνονται φίλοι για χάρη της ευχαρίστησης· πραγματικά, οι άνθρωποι αγαπούν τους χαριτολόγους όχι για το χαρακτήρα τους, αλλά γιατί τους είναι ευχάριστοι»

«αυτού του είδους οι φιλίες διαλύονται εύκολα, αν τα δύο μέρη δεν παραμένουν αυτό που ήταν· πραγματικά, αν ο ένας δεν είναι πια ευχάριστος ή χρήσιμος στον άλλον»

«Τέλεια είναι η φιλία αυτών που είναι αγαθοί και όμοιοι στην αρετή· γιατί οι άνθρωποι αυτοί θέλουν με τον ίδιο τρόπο ο ένας το καλό του άλλου, και μόνο για το λόγο ότι είναι άνθρωποι αγαθοί, και αγαθοί καθεαυτούς. Οι άνθρωποι όμως που θέλουν το καλό των φίλων τους για χάρη των φίλων τους είναι οι γνησιότεροι φίλοι: ο λόγος είναι ότι αυτό το κάνουν επειδή αυτή είναι η φύση τους και όχι για έναν συμπτωματικό λόγο. Διαρκεί λοιπόν η φιλία αυτών των ανθρώπων για όσο διάστημα αυτοί είναι αγαθοί – και η αρετή είναι κάτι το μόνιμο»

«Αυτού του είδους οι φιλίες είναι φυσικά σπάνιες· ο λόγος είναι ότι αυτού του είδους άνθρωποι υπάρχουν μόνο λίγοι. Έπειτα αυτού του είδους η φιλία χρειάζεται χρόνο και κλίμα αμοιβαίας οικειότητας: όπως λέει και η παροιμία, οι άνθρωποι δεν είναι δυνατό να γνωρίσουν καλά ο ένας τον άλλον, αν δε φάνε πρώτα μαζί “ψωμί κι αλάτι”· ούτε είναι δυνατό να αποδεχτεί ο ένας τον άλλον και να γίνουν φίλοι, αν πρώτα δε θεωρηθεί ο ένας από τον άλλο άξιος αγάπης και αν ο ένας δεν κερδίσει την εμπιστοσύνη του άλλου: αυτοί που δείχνουν γρήγορα ο ένας στον άλλον τα σημάδια της φιλίας θέλουν, βέβαια, να είναι φίλοι, δεν είναι όμως, αν δεν είναι άξιοι να αγαπηθούν και αν το πράγμα δεν τους είναι γνωστό· η θέληση για φιλία μπορεί να γεννηθεί γρήγορα, η φιλία όμως όχι»

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Συμπάθεια, αγάπη, φιλία (Βουδισμός, Χριστιανισμός, Αριστοτέλης)

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.