Γιατί εμείς έχουμε αρκούδες ενώ στην Δυτική Ευρώπη δεν έχουν

Αφορμή για να γραφτεί αυτό το σχόλιο ήταν η φωτογραφία μιας αρκούδας που περνάει την Εγνατία οδό σκαρφαλώνοντας στα ψηλά συρματοπλέγματα.

Σε ομάδα συζήτησης στο facebook για την άγρια ζωή γράφεται σε σχόλιο από κάτω το εξής: «στην Εσπέρια θα έφτιαχναν περάσματα για τις αρκούδες ενώ εμείς τους λέμε βαρβάρους».

Αυτό όμως που δεν έχει προσέξει ο συντάκτης αυτού του σχολίου είναι ότι στην Εσπέρια δεν έχει αρκούδες.

Ποια είναι η διαφορά;

Η ανεκτικότητα. Εδώ οι παλιοί κτηνοτρόφοι ανέχθηκαν την αρκούδα και δεν την εξόντωσαν ολοσχερώς παρόλο που έκανε τις ίδιες ζημιές στα ζώα τους. Στην Γαλλία όμως π.χ. σκότωσαν ακόμα και τις αρκούδες που μεταφέρανε με πολύ μεγάλα έξοδα από τη Σλοβενία για να ενισχύσουν τον οριακό πληθυσμό στα Πυρηναία. Στην Γερμανία καταστρέψανε εντελώς τα δάση τους με τον βιομηχανικό τρόπο που αντιμετώπισαν την δασοπονία.

Στην Ελλάδα αυτά τα φαινόμενα εμφανίστηκαν τις τελευταίες δεκαετίες. Αυτός ο βίαιος ωφελιμιστικός τρόπος αντιμετώπισης της φύσης εισέβαλε και εδώ. Υπήρχε όμως και η παλιά στάση ζωής που διατηρούσε το σεβασμό απέναντι στα άλλα είδη που έδωσε την δυνατότητα στο είδος να ανακάμψει όταν απαγορεύτηκε το κυνήγι του.

Είναι ακριβώς αυτό το Δυτικό πνεύμα που εισέβαλε και απειλεί την μεγαλύτερη βιοποικιλότητα στην Ευρώπη. Εν τούτοις το πέρασμα της Εγνατίας από τα Γρεβενά και τα Γιάννενα γίνεται με σήραγγες και κοιλοδογέφυρες που διασφαλίζουν ένα μεγάλο ποσοστό διαπερατότητας εκατέρωθεν της οδού. Δεν έγινε το ίδιο στο τμήμα της Κοζάνης και στις καθέτους της Εγνατίας όπου υπάρχουν μόνο μικρά υπόγεια περάσματα κατάλληλα μόνο για μικρά ζώα. Όπως επίσης δεν έχει ληφθεί πρόνοια για το πέρασμα των ζώνες εκατέρωθεν του Αλιάκμονα όπου κατασκευάζονται επάλληλα φράγματα.

Είναι το ωφελιμιστικό τεχνοκρατικό πνεύμα της Εσπερίας αυτό που οδηγεί στην καταστροφή της βιοποικιλότητας και εδώ.  Όπως ακριβώς στις ανεπτυγμένες τεχνοκρατικά χώρες.

Σήμερα το ωφελιμιστικό τεχνοκρατικό πνεύμα έχει ενσωματωθεί στις περιβαλλοντικές τεχνικές. Η αναζήτηση τεχνικών λύσεων, όπως πράσινες γέφυρες στους δρόμους για την διέλευση των ζώων, είναι πλέον απαραίτητη εδώ που φτάσαμε.

Ας είμαστε όμως ειλικρινείς. Οι τεχνικές λύσεις επιλύουν τα προβλήματα που το τεχνικό σύστημα προκαλεί αλλά ποτέ δεν τα λύνει οριστικά. Σήμερα αλλάζουμε τα πάντα στην φύση και μόνο νησίδες οριακής επιβίωσης και διαδρόμους μπορούμε να διασφαλίσουμε για την άγρια ζωή.

Αν πρέπει να αναζητήσουμε την λύση αυτή βρίσκεται στην παράδοση μας, στον τρόπο που σκέφτονταν οι πρόγονοί μας. Σε αυτό που έλεγαν οι παλιοί κτηνοτρόφοι, όταν είχανε ζημιές: «τι να κάνουμε πρέπει να ζήσει και αυτό». Πρώτα αυτή η ανεκτικότητα και το ενδιαφέρον για την άγρια ζωή  και μετά οι τεχνικές λύσεις για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας.

Δημήτρης Γ. Μπούσμπουρας